Programma 2 Sociaal Domein

2. Welke concrete doelstellingen zijn er?

Terug naar navigatie - 2. Welke concrete doelstellingen zijn er?

P2.1 Armoedebeleid

Terug naar navigatie - P2.1 Armoedebeleid

Omschrijving (toelichting)

Herijking armoedebeleid

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.2 Participatie

Terug naar navigatie - P2.2 Participatie

Omschrijving (toelichting)

Doorontwikkeling Laborijn 

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.3 Beschermd wonen

Terug naar navigatie - P2.3 Beschermd wonen

Omschrijving (toelichting)

Het versterken van de laagdrempelige inloopvoorzieningen voor mensen met ggz-problematiek.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.4 Leefstijlakkoord

Terug naar navigatie - P2.4 Leefstijlakkoord

Omschrijving (toelichting)

Inwoners (meer) laten bewegen en mee te laten doen aan de samenleving.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.5 Sociale en pedagogische basis

Terug naar navigatie - P2.5 Sociale en pedagogische basis

Omschrijving (toelichting)

Het versterken van de sociale en pedagogische basis.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.6 Ouder worden in Aalten

Terug naar navigatie - P2.6 Ouder worden in Aalten

Omschrijving (toelichting)

Veerkrachtig ouder worden.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.7 Sociale Basis

Terug naar navigatie - P2.7 Sociale Basis

Omschrijving (toelichting)

Het optimaliseren van de verbinding tussen de toegang tot hulp en de sociale basis.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.8 Pedagogische basis

Terug naar navigatie - P2.8 Pedagogische basis

Omschrijving (toelichting)

De ontwikkeling van kinderen stimuleren en ouders ondersteunen bij het opvoeden.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.9 Vrijheid

Terug naar navigatie - P2.9 Vrijheid

Omschrijving (toelichting)

Het bewustzijn van vrijheid vergroten.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.10 Ondersteuning mantelzorgers

Terug naar navigatie - P2.10 Ondersteuning mantelzorgers

Omschrijving (toelichting)

Het vroegtijdig bereiken van (jonge) mantelzorgers en de vindbaarheid van de mantelzorgondersteuning verbeteren.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.11 Zorg en veiligheid

Terug naar navigatie - P2.11 Zorg en veiligheid

Omschrijving (toelichting)

Het intensiveren en optimaliseren van de samenwerking met onze externe partners op het gebied van zorg en veiligheid.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.12 Zwemwater

Terug naar navigatie - P2.12 Zwemwater

Omschrijving (toelichting)

Komen tot een visie op zwemwater binnen de gemeente.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

P2.13 Crossfire

Terug naar navigatie - P2.13 Crossfire

Omschrijving (toelichting)

Het afronden, inclusief verwerving, van de locatiekeuze voor een gezamenlijke brandweerpost.

Kwaliteit (indicator)

-

Kwaliteit (toelichting)

Acties

Actuele ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Actuele ontwikkelingen

Omschrijving (toelichting)

Gezond en Actief Leven Akkoord/Integraal Zorg Akkoord
Landelijk en lokaal wordt gewerkt aan ‘Meer gezondheid minder zorg’. Als we nu niets doen is de zorg op termijn niet meer betaalbaar en zijn er onvoldoende mensen om in de zorg te werken. Om dit te voorkomen wordt ingezet op een gezonde generatie in 2040. Zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties, onderwijs, overheden, sport- en cultuurverenigingen en ook ondernemers werken hier samen aan. Het is een complexe opgave voor alle betrokkenen. Er is meer samenwerking noodzakelijk. Anders organiseren, financieren en monitoren is nodig om de noodzakelijke effecten te bereiken. Het Plan van Aanpak GALA, dat in het derde kwartaal van 2023 in alle Achterhoekse gemeenten door de colleges van B&W is vastgesteld, geeft inzicht in proces en afspraken. Op dit moment is de werkagenda vastgesteld en zijn de regionale uitvoeringscoalities bemenst vanuit de lokale gemeenten. De Werkagenda is vastgesteld in de Thematafel ‘De Gezondste Regio’ en hierin staan de acties beschreven voor 2024 rondom de thema’s (ketenaanpakken) Gezond leven en preventie, Veerkrachtig ouder worden, Mentaal gezond en Prettig werken in Zorg en Welzijn. De uitvoeringscoalities gaan aan de slag met de werkagenda. Hierbij wordt uitgegaan van het continueren van regionale en lokale implementatie van de ketenaanpakken, het opschalen en verbinden

Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp per 1 januari 2026
In 2024 is gestart met een aanbesteding Wmo en Jeugdhulp die waarschijnlijk per 1 januari 2026 in gaat. Deze aanbesteding vergt extra ambtelijke inzet. We blijven namelijk in de tussenliggende periode met de huidige gecontracteerde aanbieders, in gezamenlijke dialoog, werken aan de transformatie van de zorg. 
Per 18 juni 2024 zijn in regionaal verband, bindende samenwerkingsafspraken gemaakt. Besloten is dat de gemeente Doetinchem namens de deelnemende gemeenten als penvoerder optreedt voor het uitvoeren van de inkoopprocedures conform de door gemeenten vast te stellen inkoopstrategie. Deze afspraken zijn tijdelijk en hebben enkel betrekking op de regionale inkoop Wmo en Jeugdhulp.
Op 19 juni jl. is voor raadsleden een lokale kick-off bijeenkomst over het nieuwe inkoopproces georganiseerd en op 18 september jl. was er voor raadsleden een regionale bijeenkomst om meer te weten te komen over de nieuwe inkoop en het proces rondom aanbesteden en bekostiging. Verder wordt de raad over de aanbesteding op de hoogte gehouden via diverse raadsmededelingen.

Regionale samenwerking Sociaal Domein
Vanuit het Directeuren Netwerk Achterhoek (de gemeentesecretarissen) loopt een traject gericht op doorontwikkeling van de (governance van de) regionale samenwerking binnen het Sociaal Domein. De opdracht daarbij is om te komen tot een toekomstbestendige governance die een robuuste en adequate bedrijfsvoering in regionale samenwerking kan bieden, inclusief bestuurlijke governance. Net als bij het inkoopproces worden ook op dit onderdeel in regionaal verband nog steeds, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau, goede stappen gezet in het traject naar een passende governancestructuur.

Hervormingsagenda Jeugd
De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er wordt structureel geïnvesteerd in de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. 
Er is minder papierwerk en administratie nodig, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook moeten ondersteuningsteams versterkt worden en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen worden ondersteund. Deze hervorming heeft ook impact op de gemeente Aalten. Het eerste onderwerp waar we mee aan de slag zijn is het sterke lokale team: hoe kan dit team nog meer integraal werken, nog meer gericht zijn op veiligheid casuïstiek, meer zelf hulpverlenen en bijdragen aan het gewone leven door te normaliseren. Wij zullen de raad via een raadsmededeling in november informeren over de voortgang.

Participatie en inburgering
Doordat met invoering van de Participatiewet de toegang tot de Wet sociale werkvoorziening is afgesloten en doordat de Wajong alleen nog beschikbaar is voor een beperkte groep mensen, wordt Laborijn verantwoordelijk voor een elk jaar grotere groep mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig het minimumloon kan verdienen. Om sociaal ontwikkelbedrijven tegemoet te komen in de bijbehorende financiële uitdagingen en te ondersteunen bij de doorontwikkeling van de sociale infrastructuur is er in 2024 door het rijk een (incidentele) tegemoetkoming beschikbaar gesteld. Voor Laborijn gaat het om € 724.255. Laborijn is sinds een aantal jaren al proactief aan de slag met de innovatieve doorontwikkeling van haar infrastructuur. Samen met de drie GR-gemeenten stelt Laborijn in de loop van 2025 een meerjarenplan ‘doorontwikkeling infrastructuur werkontwikkelbedrijf Laborijn’ op. In dit plan wordt de vraag beantwoord welke concrete uitdagingen er nu op Laborijn afkomen en hoe de infrastructuur hier versneld voor opgebouwd kan worden. Ook zal in dat plan de vraag worden beantwoord op welke doelgroepen Laborijn extra gaat inzetten om uitstroom naar werk te bevorderen. Te denken valt aan jongeren, inburgeraars, oudkomers en inwoners met een arbeidsbeperking. Voor de Wsw zijn er ook extra middelen beschikbaar gesteld in 2024. Het gaat om een toename van de structurele rijksbijdrage Wsw vanwege de loonprijsontwikkeling. De bijgestelde budgetten worden verwerkt in de 2e begrotingswijziging Laborijn 2024.

Bibliotheekwerk
Gemeenten krijgen vanaf 2025 de wettelijke taak om inwoners toegang te bieden tot een volwaardige openbare bibliotheek in de buurt. Gemeenten worden verplicht, in samenwerking met de bibliotheek, een periodiek meerjarenplan voor het bibliotheekwerk op te stellen. Het plan beschrijft op welke manier de gemeente de wettelijke zorgplicht invult, rekening houdend met elementen als de omvang, de dichtheid en de samenstelling van de bevolking, de lokale maatschappelijke opgaven en de positie van de bibliotheek te midden van andere sociaal-culturele voorzieningen en het onderwijs. Daarnaast wordt in lagere regelgeving gespecificeerd aan welke elementen een bibliotheekorganisatie minimaal moet voldoen om zich te kwalificeren als volwaardige bibliotheek. In 2025 wordt er een gezamenlijke visie opgesteld door de gemeente en de bibliotheek als basis voor het meerjarenbeleidsplan. Voor het uitvoeren van de wettelijke zorgplicht zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. Gemeenten ontvangen in 2025 en 2026 een decentralisatie-uitkering, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Voor de gemeente Aalten gaat het om €100.000 voor zowel 2025 en 2026. 

Haalbaarheidsonderzoek renovatie/vervangende nieuwbouw Schaersvoorde Slingelaan
In september 2023 is in de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Aalten 2023-2039 vastgesteld. Eén van de projecten in het plan is Schaersvoorde, locatie Slingelaan. Dit gebouw is namelijk aan renovatie of vervanging toe. Eerste stap is, mede op verzoek van de raad, een haalbaarheidsonderzoek waarin wordt onderzocht of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is. De resultaten worden naar verwachting eind van dit jaar opgeleverd. 

Ouder worden in Aalten
Bewustwording
In de gemeente Aalten krijgen we de komende jaren te maken met sterke vergrijzing van onze inwoners. Vanuit zorg, welzijn en wonen zullen we moeten transformeren en werken vanuit zelfredzaamheid, samenredzaamheid en passende steunsystemen in de buurt. Ook verwachten we van (oude en jonge) inwoners dat zij omzien naar elkaar en tijdig nadenken over hun toekomst. Op lokaal niveau is daarom onder andere de publiekscampagne ‘ticket naar je toekomst’ gestart die wordt uitgevoerd door Oudtopia.

Blijven meedoen
We willen dat ouderen blijven meedoen in de samenleving. Dit kan op verschillende manieren: je kan je blijven inzetten voor de ander, ondernemen van activiteiten in bijvoorbeeld sport/bewegen of cultuur, elkaar ontmoeten op de verschillende plekken in Aalten.
We zijn begonnen om deze plekken beter in kaart te brengen. We hebben verschillende professionals die kunnen helpen om te helpen onderzoeken wat passend is, zoals de zingevingsspecialist, welzijnscoach of beweegmakelaar. Het komend jaar zal deze samenwerking verder worden verstevigd.

 
Wonen en zorg
Het project 'Kattenberg, samen wonen met dementie’ is succesvol afgerond. Voor structurele borging zijn de eerste gesprekken geweest met het zorgkantoor rondom het domeinoverstijgend samenwerken. deze krijgen de komende tijd een vervolg. De buurten uit de pilot buurtaanpakken toekomstbestendige buurten in 2 buurten in Dinxperlo en Aalten hebben plannen voor een aantal acties op korte en lange termijn opgeleverd. Er wordt hierin samengewerkt in co-creatie met buren en buurtvertegenwoordigers. In deze buurten staan veiligheid, toegankelijkheid, ontmoeting, woon- en leefomgeving centraal. 
Ouderen die vragen hebben over comfortabel, veilig en duurzaam wonen kunnen terecht bij de wooncoach.

Dementie
Er is structureel aandacht voor ondersteuning aan mensen met dementie en hun naasten en op de Wereld Alzheimerdag is hiervoor een specifieke activiteit geweest in samenwerking met AVA’70. Komende tijd wordt op verzoek van de gemeenteraad onderzocht of er een dementievriendelijke ontmoetingsplek in Dinxperlo kan worden gestart.

Bijstellingen bestaand beleid

Terug naar navigatie - Bijstellingen bestaand beleid
2024 2025 2026 2027 2028
Programma 2 Sociaal Domein
P2.0001 Vervoer ZOOV (Leerlingenvervoer en Wmo) 95.000 95.000 95.000 95.000 95.000
P2.0002 Visie op toekomstbestendig sportlandschap 18.000 0 0 0 0
P2.0003 Programma Vrijheid 0 13.500 0 0 0
P2.0004 Subsidievaststelling Sensire -14.000 0 0 0 0
P2.0005 Wmo uitvoeringskosten -18.000 0 0 0 0
P2.0006 Kinderopvang 25.000 0 0 0 0
P2.0007 Sociaal Domein Achterhoek inkoop 53.000 0 0 0 0
P2.0008 Sociaal Domein Achterhoek bedrijfsvoering -45.000 0 0 0 0
P2.0009 Subsidievaststelling Jeugd Gezondheidszorg -12.000 0 0 0 0
P2.0010 BUIG Laborijn 13.000 0 0 0 0
P2.0011 Wmo woonvoorziening -160.000 0 0 0 0
P2.0012 Wmo vervoersvoorziening -65.000 0 0 0 0
P2.0013 Volksgezondheid preventie 25.000 0 0 0 0
Totaal Programma 2 Sociaal Domein -85.000 108.500 95.000 95.000 95.000

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid

Terug naar navigatie - Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid

Omschrijving (toelichting)

P2.0001    Vervoer ZOOV (Leerlingenvervoer en Wmo) € 95.000 structureel nadeel
De taken van de vervoercentrale ZOOV bestaan onder andere uit het reserveren en toewijzen van ritten aan vervoerders en het bijsturen van het vervoerproces tijdens de uitvoering. Verder draagt de vervoercentrale zorg voor het informeren van de reizigers over de uitvoering van hun ritten en verzorgt zij de klachtenafhandeling. In 2016, bij de start van ZOOV, is de Vervoercentrale van ZOOV regionaal aanbesteed door de gemeente Winterswijk conform mandaat. Dit contract voor de Vervoercentrale liep per 1 januari 2024 af en kon niet meer verlengd worden. Het contract uit 2016 was voor de gemeente een heel gunstig contract dit was ook de reden dat het contract uiteindelijk maximaal is verlengd. Inmiddels zijn we acht jaar verder, zijn er veel ontwikkelingen geweest en is ruime ervaring opgedaan met het beheren van een vervoerscentrale daarom worden in het nieuwe contract nieuwe/hogere eisen gesteld, bijvoorbeeld op het gebied van social return en de kwaliteit van informatie die de reiziger ontvangt (track and trace en real time informatie). Door ontwik-kelingen en de nieuwe eisen zijn de tarieven voor de vervoerscentrale flink gestegen ten opzichte van het oude contract (€ 14.000 leerlingenvervoer en € 81.000 Wmo). Het aantal vervoersbewegingen is ongeveer gelijk gebleven. 

P2.0002    Visie op toekomstbestendig sportlandschap € 18.000 incidenteel nadeel in 2024
Budgetbijstelling in verband met behoefteonderzoek naar sportvoorzieningen. Deze kosten zijn hoger uitge-vallen omdat het behoefteonderzoek uitgebreider is geweest dan in 2023 was voorzien. 

P2.0003    Programma Vrijheid € 13.500 incidenteel nadeel in 2025
In het voorstel Regioprogramma 80 jaar Vrijheid Achterhoek/Liemers dat in april 2024 in het college is geweest is besloten om een bedrag van € 13.500 in de begroting 2025 op te nemen voor projecten die in Aalten worden georganiseerd. Deze is per abuis niet opgenomen en daarom meegenomen tijdens de najaarsnota 2024 voor het jaar 2025. 

P2.0004    Subsidievaststelling Sensire € 14.000 incidenteel voordeel in 2024
In 2023 is teveel aan voorschot betaald. Bij vaststelling in 2024 is gebleken dat Sensire moest terugbetalen.

P2.0005    Wmo uitvoeringskosten € 18.000 incidenteel voordeel in 2024
Het budget voor cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd is in 2024 niet volledig besteed. In 2025 gaan we een start maken met een nieuwe vorm van cliëntervaringsonderzoek waarin we twee keer per jaar een onder-zoek uitvoeren. Verwachting was om in 2024 een start mee te maken maar is wegens capaciteit tekort niet uitgevoerd. Hierdoor hebben we in 2024 een incidenteel voordeel van € 18.135.

P2.0006    Kinderopvang € 25.000 incidenteel nadeel in 2024
Het aantal kinderen met een sociaal medische indicatie is de afgelopen jaren flink gestegen, en daarmee ook de kosten. Ook stijgen jaarlijks de kosten van de kinderopvang. Voor 2024 komt het totale budget hiermee uit op € 202.000. 

P2.0007    Sociaal Domein Achterhoek inkoop € 53.000 incidenteel nadeel in 2024
Budgetbijstelling in verband met inkoopproces Jeugd en Wmo. Zie Raadsmededeling 100-2024 datum 18 juni 2024. 

P2.0008    Sociaal Domein Achterhoek bedrijfsvoering € 45.000 incidenteel voordeel in 2024
De besluitvorming voor nieuw beleid is nog niet door de colleges van het Sociaal Domein Achterhoek. Dit wordt in 2024 niet meer uitgevoerd. Dit was opgenomen in de begroting, vandaar dit incidenteel voordeel. 

P2.0009    Subsidievaststelling Jeugd Gezondheidszorg € 12.000 incidenteel voordeel
Bij het vaststellen van de subsidie 2023 Jeugd Gezondheidszorg komen we uit op een incidenteel voordeel.

P2.0010    BUIG Laborijn € 13.000 incidenteel nadeel in 2024
Jaarlijks wordt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het budget voor bijstandsuitkeringen (BUIG-budget) voor de gemeente definitief vastgesteld in het najaar. De gemeente Aalten ontvangt in 2024 een definitief budget van €5.636.091. Laborijn schat in dat de BUIG kosten dit jaar neerkomen op €6.040.582. Dat betekent een verwacht tekort van €404.491. Dit tekort is te laag om in aanmerking te komen voor de vangnetregeling. Het financiële resultaat op de BUIG, positief of negatief, is voor rekening van de gemeente. Deze afspraak is niet wettelijk bepaald, maar gemaakt bij de totstandkoming van Laborijn. Er zijn verschillende factoren van invloed op het ontstaan van dit negatieve BUIG-resultaat. Deels heeft dit te maken met het verdeelmodel van het Rijk. Er wordt geconstateerd dat de toegekende BUIG-budgetten niet altijd passend, stabiel en voorspelbaar zijn. Voor de gemeente Aalten is het toegekende BUIG-budget in 2022, 2023 en 2024 niet voldoende gebleken om de daadwerkelijke kosten te dekken.  De laatste jaren is er in de gemeente Aalten sprake van een verhoogde instroom van nieuwe huishoudens in het bijstandsbestand. Door de professionals van Laborijn wordt geconstateerd dat veel van deze inwoners die instromen in de bijstand te maken hebben met complexe problematiek op meerdere levensgebieden, waardoor uitstroom naar werk moeilijk te realiseren is. Het meerjarige tekort op de BUIG kan maar voor een deel worden verklaard vanuit keuzes in beleid en uitvoering. Voor het deel waar wel invloed op kan worden uitgeoefend zijn er door Laborijn vijf actiepunten geformuleerd, gericht op uitstroombevordering. Resultaten zullen naar verwachting pas op de langere termijn zichtbaar zijn. Met het raadsbesluit de datum 02-07-2024 hebben wij €392.000 opgenomen in onze begroting naar nu blijkt is dit bedrag nog niet toereikend voor 2024 en hebben we een incidenteel nadeel van €13.000 in 2024.

P2.0011    Wmo woonvoorzieningen € 160.000 incidenteel voordeel in 2024
In 2024 zijn er minder gerealiseerde woningaanpassingen dan in de begroting 2024 was voorzien. Er zijn op dit moment een aantal aanvragen voor een grote woningaanpassing in behandeling welke in 2025 worden uitgevoerd. We zien de kosten op de lange termijn toenemen omdat dat mensen gemiddeld steeds ouder worden en ook langer zelfstandig in hun eigen huis blijven wonen. Door de huidige woningmarkt zijn er weinig geschikte gelijkvloerse woningen beschikbaar, waardoor verhuizen niet mogelijk is. Hierdoor neemt de noodzaak voor grote woningaanpassingen toe.

P2.0012    Wmo vervoersvoorzieningen € 65.000 incidenteel voordeel in 2024
Er zijn in 2024 minder toegekende en verstrekte vervoersvoorzieningen. 

P2.0013    Volksgezondheid preventie € 25.000 incidenteel nadeel in 2024
Voor 2024 is het budget bijgesteld met € 54.000 om de wettelijke taken uit te kunnen voeren en het huidige maatwerkpakket te bekostigen. Er is vanuit de subsidievaststelling 2023 voor Stichting Yunio en Humanitas een voordeel van € 29.000. Dit resulteert per saldo in een incidenteel nadeel van € 25.000.