Programma 1 Ruimte

Recreatie & Toerisme

Het college heeft in april 2025 ingestemd met de notitie "Verbinden om te Versterken”. Hierin zijn de fysieke en niet fysieke verbindingen tussen toeristische trekpleisters samen met het toeristisch-recreatieve werkveld geïnventariseerd en geëvalueerd. Op basis hiervan zijn diverse aanbevelingen gedaan om de verbindingen tussen trekpleisters te versterken. Met de implementatie van deze aanbevelingen is inmiddels gestart. Verder worden de routestructuren binnen de gemeente verder versterkt. Er zijn lokale wandelommetjes in De Heurne toegevoegd, wordt een digitale erfgoedbelevingsroute voor Bredevoort gemaakt en worden de ruiterroutes geëvalueerd.

Uitbreiding bedrijventerrein

De gemeenteraad is eind 2024 akkoord gegaan met het uitvoeren van de verdiepende onderzoeken voor de ontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek tot nieuw bedrijventerrein bij de kern Aalten. Dit als eerste stap in het kader van de planvorming voor het bedrijventerrein. In het eerste kwartaal van 2025 is er een projectteam opgestart dat inmiddels volop aan de gang is met de onderzoeken die nodig zijn voor de uitbreiding. De onderzoeken zijn enerzijds bedoeld om inzicht te krijgen in de haalbaarheid van de ontwikkeling en anderzijds om inzicht te krijgen in zaken waarmee rekening gehouden moet worden bij de inrichting van het gebied als bedrijventerrein. Het gaat onder meer om waterhuishoudkundigeonderzoek, verkeersonderzoek en flora- en faunaonderzoek. Op basis van deze onderzoeken wordt er bepaald of en hoe uitbreiding van het bedrijventerrein mogelijk is op deze locatie.

Omgevingsvisie

Tot aan de zomer van dit jaar is er input verzamelt voor het voorontwerp van de omgevingsvisie, Na de zomer is gestart met het uitschrijven van het voorontwerp welke in concept gereed is. Dit concept is eind september en begin oktober nog besproken met beleidscollega’s en met het college, waarna het concept is aangescherpt en afgerond en begin november voor besluitvorming aan het college is voorgelegd. Daarna gaat het voorontwerp richting gemeenteraad, ter bespreking en besluitvorming in januari 2026. Besluit dat de gemeenteraad in januari 2026 moet nemen, is of het akkoord is om dit voorontwerp als ontwerp ter visie te gaan leggen, of dat er eerst nog wat wijzigingen in moeten worden aangebracht. De tervisielegging, het milieueffectrapport (de MER) en de digitalisering van de omgevingsvisie volgen dan in de loop van 2026, waarna de visie eind 2026 officieel door de raad kan worden vastgesteld.

Omgevingsplan Aalten

Er wordt proefgedraaid met nieuw omgevingsplan voor Bredevoort. Er wordt overgegaan tot een publicatie in de test omgeving. Daarnaast wordt gekeken of er geen tegenstrijdige regels zijn en of regels vanuit de bruidsschat vanuit de omgevingswet geen conflicten opleveren. Als dit is uitgekristalliseerd dan zal worden overgegaan naar een definitieve publicatie. De verwachting is dat dit in loop van 2026 zal gaan plaatsvinden.

Wonen

Er wordt gewerkt aan het Volkshuisvestelijk programma (VHP) gemeente Aalten. Deze sluit goed aan bij de ontwikkeling van de Omgevingsvisie. Het VHP is een verplichting voor elke gemeente op basis van het wetsvoorstel Wet versterking regie Volkshuisvesting. Hiermee wil het Rijk meer kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er woningen gebouwd gaan worden met als doel voor alle inwoners voldoende en passende woningen. Vanuit de wet vloeien een aantal verplichtingen; De eerste is het opstellen van een gemeentelijke VHP. De tweede het verplicht opstellen van een regionale gemeentelijke huisvestingsverordening waarin een urgentieverordening is opgenomen en de derde het vastleggen van prestatieafspraken. Al deze drie voorgaande punten zijn in concept gereed en eind 2025 definitief voor verdere besluitvorming.

Momenteel wordt er gewerkt aan een regionale huisvestingsverordening Achterhoek. De eerste contouren zijn gemaakt met alle betrokken gemeenten in de Achterhoek. De verwachting is dat deze verordening medio 2026 gereed is met een verwachte ingangsdatum van 1 januari 2027. Nadat regionaal is vastgesteld hoe de verordening eruit moet komen te zien wordt de specifieke Aaltense verordening in 2026 aan de raad voorgelegd ter vaststelling

Warmtetransitie

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat Nederland in 2050 van het aardgas af is. De acht Achterhoekse gemeenten hebben in het Akkoord van Groenlo gezamenlijk besloten om in 2050 energieneutraal te zijn of zoveel eerder als mogelijk. Onderdeel hiervan is de gebouwde omgeving verwarmen zonder aardgas, met een duurzame bron. Dit is een grote ingrijpende transitie die bijna alle inwoners en gebouweigenaren in onze gemeente raakt. In 2021 is hiervoor de warmtetransitie visie vastgesteld; Isoleren is daarin altijd de eerste stap en er wordt uitvoering gegeven aan het Nationaal Isolatie Programma. Landelijk is echter geconstateerd dat het tempo omhoog moet en het Rijk heeft hiervoor nieuwe wetgeving ter opvolging van de warmtetransitie visie in procedure gebracht; Een verplicht warmteprogramma onder het regime van de omgevingswet om duidelijkheid te krijgen op welke wijze de gemeenten van het aardgas af kunnen gaan, met uitgebreider juridisch instrumentarium. Door het opwarmende klimaat wordt naast de warmtevraag ook de koelte (of koude-) vraag steeds belangrijker. In het Warmte-/Koude programma wordt het gemeentelijke warmtetransitie beleid beschreven en de (lokale) visie op de aanpak van de warmtetransitie weergegeven. Alhoewel de wetswijzigingen nog niet in werking zijn getreden, wordt hier op voorgesorteerd om in 2026 een Warmte-/Koude programma te kunnen vaststellen. In het vierde kwartaal van 2025 komt er een startnotitie en een projectscan.

't Beggelder

Het stedenbouwkundig plan voor `t Beggelder is in juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. De planologische procedure (omgevingsplan) wordt voorbereid. Het streven is het ontwerp-omgevingsplan eind 2025 in procedure te brengen.

Nijverheidsweg 1

Een herontwikkeling van de bedrijfslocatie Nijverheidsweg 1 in Aalten tot woongebied met 64 woningen is in voorbereiding. In mei is er een participatiebijeenkomst geweest. De planologische procedure (omgevingsplan) wordt voorbereid. Het streven is het ontwerp-omgevingsplan eind 2025 in procedure te brengen.

Mobiliteitsvisie

Tijdens een oordeelsvormende vergadering zijn technische vragen gesteld over het mobiliteitsplan welke zijn beantwoord door middel van een raadsmededeling. Als gevolg hiervan moeten er een aantal aanpassingen worden gedaan in het mobiliteitsplan. Naar aanleiding van de bespreking in de commissie en het besluit om het mobiliteitsplan terug te geven aan het college, is besloten het mobiliteitsplan op onderdelen aan te gaan passen. Het aangepaste plan zal vervolgens opnieuw de besluitvormingscyclus ingaan, met als doel behandeling in de raad in december 2025. Hoewel het mobiliteitsplan en het bijbehorende uitvoeringsprogramma op dit moment nog niet zijn vastgesteld, zijn de financiële effecten ervan opgenomen in het overzicht van ontwikkelingen met financiële consequenties. Dit overzicht is gelijktijdig met de behandeling van de begroting 2026 ter afweging aan de raad voorgelegd. Deze werkwijze is gekozen om in 2026 voortvarend te kunnen starten met de uitvoering van onderdelen uit het uitvoeringsprogramma. Door de benodigde budgetten alvast voorlopig te reserveren in de begroting 2026-2030, kan uitvoering direct na vaststelling worden opgepakt zonder dat een aanvullende begrotingswijziging nodig is. Als de raad besluit het plan geheel of gedeeltelijk niet vast te stellen, worden de opgenomen budgetten in de begroting dienovereenkomstig aangepast. Mocht deze situatie zich onverhoopt voordoen zal op dat moment bekeken worden hoe dit nader te verwerken in de begroting 2026-2030.

Gebiedsontwikkeling Slingeplas - ’t Broock

In juli van dit jaar heeft de gemeenteraad het voorlopig ontwerp voor het plan Slingeplas - 't Broock vastgesteld. Ook is besloten de gebiedsontwikkeling op te starten inclusief het doorlopen van de vereiste planologische procedures. Er wordt een projectorganisatie opgezet en gaan, net als in de vorige fase, nauw samenwerken met de initiatiefnemers (Bredevoorts Belang, SV Bredevoort en De Twee Bruggen) en het waterschap.

Ruimtelijk Perspectief Achterhoek

In opdracht van de Achterhoek Board is binnen de regionale samenwerking een Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA) opgesteld. In 2024 is in het proces een tussenproduct vastgesteld, namelijk de ‘Contourenschets RPA’. De raad is hierover in januari en februari 2025 via een informatieve sessie bijgepraat. Vervolgens heeft het bureau BVR de opdracht gekregen om het RPA op te stellen. In dat proces is gewerkt met vier gelijkwaardige toekomstscenario’s om het gesprek over de toekomst van de regio te voeren. Daaruit zijn rode draden gehaald met een advies over de gewenste ontwikkeling en richtinggevende uitgangspunten. Dit product is ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraden, met daarnaast de vraag om eventuele aandachtspunten voor uitwerking in het vervolgproces mee te geven aan de Achterhoek Board en -Raad om de intentie uit te spreken voor het gezamenlijk oppakken van regionale ruimtelijke opgaven op basis van het RPA. De vergadering van de Achterhoek raad vindt op 15 december 2025 plaats.

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid

P1.0001            Leges straatwerk € 60.000 incidenteel voordeel in 2025

In verband met de energietransities en aanleg glasvezel zijn door de netbeheerders meer kabels en leidingen aangelegd. Hierdoor is het ontvangen bedrag voor de leges hoger dan verwacht.

P1.0002            Vrijval afschrijving openbare verlichting € 24.000 incidenteel voordeel in 2025

De vervanging van de openbare verlichting is door gebrek aan capaciteit voor een groot deel doorgeschoven naar 2026.

P1.0003            Vrijval afschrijving wegen € 430.000 incidenteel voordeel in 2025

Voor een aantal grote projecten (onder andere Aaltenseweg/Europastraat, Frankenstraat/Batavenstraat/Saksenstraat) is de planning mede door vertraagde besluitvorming aangepast. Hierdoor worden een groot deel van de werkzaamheden in 2026 en verder uitgevoerd waardoor het investeringskrediet wordt doorgeschoven naar 2026. Dit betekent een vrijval van een deel van de kapitaallasten. Daarnaast worden een aantal grote projecten (onder andere centrum Dinxperlo, Aaltenseweg/Europastraat) gefaseerd uitgevoerd waardoor de kapitaallasten niet volledig in het eerste jaar van start van de werkzaamheden worden toegerekend.

P1.0004            Gemeentetuin € 39.000 incidenteel voordeel in 2025

In 2024 is besloten om de ruimte voor het gemeentehuis dat in gebruik is als terras groener te gaan maken. Samen met de gebruiker is gekeken welke mogelijkheden er zijn. Gezien de krappe ruimte was deze beperkt en is er gebruik gemaakt van de al eerder aangeschafte bakken met daarin planten en struiken. De bakken zijn mobiel en kunnen, mocht dat nodig zijn, worden verplaatst waardoor het voorterrein in de toekomst ook voor andere doeleinden gebruikt kan worden. Hierdoor kan er een bedrag van € 39.000 vrijvallen.

P1.0005            Leges bestemmingsplannen € 50.000 incidenteel voordeel in 2025

De afgelopen periode is er een aanzienlijk aantal aanvragen om omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) in behandeling genomen dan wel in procedure gebracht. Verder zijn in de zogenaamde verzamelplannen verschillende projecten van initiatiefnemers gebundeld. Dit heeft een geresulteerd in een meeropbrengst van € 50.000. Voor 2026 en 2027 is de raming verhoogd met een bedrag van € 80.000.

P1.0006            Bijdrage Regiodeal versnellen woningbouw € 22.000 incidenteel voordeel in 2025

Vanuit de Regiodeal is er een bedrag beschikbaar gesteld voor versnelling van de woningbouw. Voor deze kosten waren al budgetten beschikbaar gesteld waardoor deze bijdrage een incidenteel voordeel is.

P1.0007            Leges omgevingsvergunningen en kosten inhuur € 51.000 incidenteel voordeel in 2025

Er zijn meer aanvragen binnen gekomen dan in eerste instantie werd verwacht. Dit heeft geresulteerd in een meeropbrengst van € 76.000. Doordat de vacature medewerker omgevingsvergunning later is ingevuld dan werd verwacht is langer inhuur noodzakelijk. Hiervoor is aanvullend een bedrag van € 25.000 nodig. Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van € 51.000.

P1.0008            Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) per saldo € 146.000 incidenteel nadeel in 2025

Verschuiving van taakveld overhead (P3) naar de ODA (P1) € 70.000 in 2025 en vanaf 2026 € 115.000.

De afgelopen jaren zijn de toezicht- en handhavingszaken toegenomen en is er een toenemende vraag naar specialistisch advies met name voor ruimtelijke ontwikkelingen en omgevingsplannen. Daarnaast is er een toenemende vraag naar ander specialistisch werk. De ODA heeft in 2025 een begrotingswijziging ingediend waarmee het Algemeen Bestuur niet heeft ingestemd.
De begrotingswijziging was gebaseerd op de realisatie van de afgelopen jaren, interne projecten zoals Omgevingswet en de prognose voor 2025. Tot op heden is er ten opzichte van de raming van de begroting 2025 meer toezicht uitgevoerd ook in het kader van de wettelijke taak aanpak van ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen) en hebben zich meer handhavingszaken voorgedaan mede door klachten van inwoners. Ook zijn er meer specialistische adviezen gevraagd in het kader van het geluid en bodem. Dit omdat een tweetal medewerkers inmiddels met pensioen zijn gegaan en de taken bij de ODA zijn belegd. Daarnaast zijn er adviezen gevraagd met betrekking tot PFAS Het Blauwe meer, Landelijke beëindiging veehouderijbedrijven welke ten laste worden gebracht van deze projecten.

Naar aanleiding van de verwachte prognose zal er voor 2025 een bedrag van € 216.000 moeten worden bijgeraamd waarbij voor 2025 een bedrag van € 70.000 wordt gedekt uit de salariskosten. In afwachting van de verdere ontwikkeling van de ODA zal er in 2026 een bedrag van € 115.000, zijnde overheveling salariskosten, worden bijgeraamd op het budget ODA voor de adviezen met betrekking tot bodem en geluid.