Paragraaf Lokale heffingen

Algemeen

In de paragraaf lokale heffingen wordt ingegaan op de ontwikkelingen van de verschillende belastingen en heffingen en de consequenties voor onze inwoners en ondernemers. Daarbij wordt aandacht besteed aan de totstandkoming van de tarieven en de beleidskeuzes die daaraan ten grondslag liggen. Verder wordt inzicht gegeven in de kostendekking van een heffing.

Voor de lokale heffingen zijn de onderwerpen zoals die genoemd zijn bij het vaststellen van de kaders van de begroting 2023, als uitgangspunt genomen. Onder andere gaan de lokale belastingen en heffingen voor de inwoners niet omhoog. Uitzondering daarop is de rioolheffing die conform het Gemeentelijk riolerings-plan (GRP) met 1,5% wordt verhoogd. De hondenbelasting wordt in vier jaar afgebouwd en de overige leges en rechten worden met 3% geïndexeerd.

Overzicht van de lokale heffingen

In de Gemeentewet staan de lokale heffingen die een gemeente mag heffen limitatief opgesomd. Deze heffingen worden verdeeld in algemene belastingen en rechten. De algemene belastingen zijn: onroerendezaakbelasting, hondenbelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. De opbrengsten van deze belastingen zijn door een gemeente vrij te besteden. De rechten zijn: afvalstoffenheffing, rioolheffing en diverse leges en overige rechten voor dienstverlening op verzoek. De tarieven van deze rechten moeten zodanig worden vastgesteld dat de opbrengsten de kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. Op grond van het BBV is een gemeente daarom verplicht een kostenonderbouwing op te nemen waaruit de maximale kostendekkendheid van 100% blijkt.

bedragen x € 1.000
Overzicht belastingen en heffingen 2023 2022
Onroerendezaakbelasting (OZB) 5.343 5.208
Afvalstoffenheffing 1.455 1.435
Rioolheffing 2.011 1.983
Hondenbelasting 140 185
Reclamebelasting 54 65
Forensenbelasting 101 98
Toeristenbelasting 106 103
Marktgeld 23 22
Secretarieleges 438 372
Bouwleges 101 308
Begraafrechten 311 302
Totaal 10.083 10.081

Ontwikkeling van de lokale heffingen

Onroerendezaakbelasting (OZB)
De OZB zorgt voor de hoogste belastingopbrengst en wordt gesplitst in een eigenaarsdeel (woningen en niet-woningen) en een gebruikersdeel (niet-woningen). De grondslag van de aanslag is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Voor het belastingjaar 2023 geldt een vastgestelde WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2022. Voor deze begroting zijn alle mutaties van dit moment en een algemene waardeontwikkeling van woningen van 15% meegenomen. Voor het nieuwe tijdvak bedraagt de gemiddelde waarde van een woning ongeveer € 302.600 (2022 € 263.100). Voor het jaar 2023 is er geen verhoging van de OZB-opbrengst. De voorgestelde tarieven zijn:

Tarieven onroerendezaakbelasting (OZB) 2023 2022
Woningen
- eigenaardeel 0,0990% 0,1139%
Niet – woningen
- eigenaardeel 0,2047% 0,2104%
- gebruikersdeel 0,1517% 0,1569%

Onroerendezaakbelasting (OZB)

De OZB zorgt voor de hoogste belastingopbrengst en wordt gesplitst in een eigenaarsdeel (woningen en niet-woningen) en een gebruikersdeel (niet-woningen). De grondslag van de aanslag is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Voor het belastingjaar 2021 geldt een vastgestelde WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2020. De gemiddelde WOZ-waarde van een woning is vanaf de vorige waarde-peildatum gestegen met ongeveer 6,5%. Voor het nieuwe tijdvak bedraagt de gemiddelde waarde van een woning circa € 230.575 (2020 € 216.500).

Voor het jaar 2021 is een totale verhoging van de OZB van 7,5% begroot. Deze bedraagt € 354.000 en bestaat uit € 135.000 uit het dekkingsplan begroting 2020 - 2023 en € 219.000 extra verhoging 2021. In het woonlastenoverzicht staat de uitwerking daarvan. De voorgestelde tarieven zijn:

Tarieven onroerendezaakbelasting (OZB)
2022 2021
Woningen
- eigenaardeel 0,1158% 1,1253%
Niet – woningen
- eigenaardeel 0,2102% 0,1989%
- gebruikersdeel 0,1567% 0,1483%

De gemiddelde waardestijging van een woning bedraagt 15%. In de berekening van de tarieven is deze gemiddelde waardestijging verwerkt waardoor het tarief fors omlaag kan. De tarieven voor de niet-woningen worden aangepast aan de gemiddelde waardestijging van 1%.  Zoals gebruikelijk zijn alle tarieven berekend aan de hand van de algemene waardeontwikkeling. In de raadsvergadering van december 2022 wordt de verordening OZB vastgesteld. Op dat moment zijn de definitieve WOZ-waarden bekend. Als daartoe aanleiding is, worden de tarieven bijgesteld.

Afvalstoffenheffing

Een gemeente heeft de wettelijke plicht tot het inzamelen van (huishoudelijk) afval bij huishoudens en mag de kosten daarvan verhalen op de burger. In de gemeente Aalten wordt het omgekeerd inzamelen toegepast. Naast het vastrecht, wordt alleen een afrekening verzonden voor het aantal aanbiedingen respectievelijk ledigingen van restafval. Het gemiddelde aantal aanbiedingen van een huisvuilzak en ledigingen van een restafvalcontainer is 12 huisvuilzakken of vijf ledigingen per jaar.

De tarieven voor 2023 kunnen weer gelijk blijven. De afgelopen jaren is steeds een deel aan de opgebouwde voorziening onttrokken. Deze zou eind 2022 leeg zijn. Door meevallers in 2021 kan deze nog een jaar langer aangesproken worden. Voor 2023 wordt € 197.000 uit de voorziening gehaald waardoor er geen tariefsverhoging hoeft plaats te vinden. Daarmee is de voorziening eind 2023 leeg. Hierdoor gaat het tarief vanaf 2024 extra stijgen (vastrecht met naar verwachting ongeveer € 20 per huishouden). 

Tarieven afvalstoffenheffing (in €) 2023 2022
Vastrecht per huishouden 95,00 95,00
Per aanbieding van een huisvuilzak 40 liter 1,80 1,80
Per lediging van een restcontainer 140 liter 6,30 6,30
Per lediging van een restcontainer 240 liter 10,80 10,80

Rioolheffing

Uit de rioolheffing wordt niet alleen voorzien in rioleringskosten, maar ook in de kosten van de afvoer van regenwater en grondwater. Deze kosten zijn opgenomen in het Gemeentelijk Rioleringsplan. De tarieven worden met 1,5% verhoogd. De aanslagen worden berekend op basis van het werkelijke waterverbruik en worden via de waternota van Vitens geheven en geïnd.

Tarieven rioolheffing (in €) 2023 2022
Tot 2.500 m³, per m³ afvalwater 1,43 1,41
Van 2.500 m³ tot 5.000 m³, per m³ 1,09 1,07
Boven 5.000 m³, per 1.000 m³ 72,00 70,94
Per m² verharde oppervlakte 0,55 0,54

Reclamebelasting

De gemeente int reclamebelasting bij ondernemers in de winkelgebieden in Aalten en Dinxperlo. De opbrengst wordt ter beschikking gesteld aan de ondernemersfondsen in beide kernen en zij organiseren daarmee allerlei activiteiten in die gebieden.

Tarief reclamebelasting (in €) 2023 2022
Gebied Aalten, vast bedrag per object 462,00 449,00
Gebied Dinxperlo, vast bedrag per object 334,00 324,00

Toeristenbelasting en forensenbelasting

In 2020 is afgesproken om het tarief voor de toeristenbelasting jaarlijks te indexeren, maar pas te verhogen als het een veelvoud van € 0,05 heeft bereikt. Na de voorgaande verhoging bedroeg het tarief € 1,31. De algemene tariefsverhoging bedraagt nu 3,0%, zodat het geïndexeerde tarief € 1,35 bedraagt. Het vast te stellen tarief wordt dus gewijzigd naar € 1,35. Ook de tarieven van de forensenbelasting worden met 3,0% verhoogd.

Tarief toeristenbelasting (in €) 2023 2022
Tarief per persoon per overnachting 1,35 1,30
Forfaitair tarief 196,00 189,00
Tarieven forensenbelasting (in €) 2023 2022
Waarde object
€ 30.000,00 of minder 196,00 189,00
€ 30.001,00 t/m € 60.000,00 225,00 219,00
€ 60.001,00 t/m € 120.000,00 303,00 295,00
€ 120.001,00 t/m € 180.000,00 375,00 365,00
€ 180.001,00 t/m € 240.000,00 453,00 440,00
€ 240.001,00 t/m € 300.000,00 539,00 524,00
€ 300.001,00 t/m € 360.000,00 610,00 593,00
€ 360.001,00 en meer 767,00 745,00

Hondenbelasting en overige leges/tarieven

Afgesproken is om de hondenbelasting in vier jaar gefaseerd af te schaffen. Het tarief 2022 bedraagt € 65,00. Dit tarief wordt met 25% verlaagd en komt daarmee op € 48,75.

Tarieven hondenbelasting (in €) 2023 2022
Per hond 48,75 65,00
Kennel 146,25 195,00

Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven

De tarieven voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges dienen zodanig te worden vastgesteld dat de opbrengsten de kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. Hieronder hebben we dat inzichtelijk gemaakt. 

bedragen x € 1.000
Afvalstoffenheffing Bedrag Dekking Rioolheffing Bedrag Dekking
Lasten afvalstoffenheffing 1.271 Lasten riolering 1.461
Overhead (inclusief btw) 396 Overhead (inclusief btw) 486
Onttrekking voorziening -197 Toevoeging voorziening 81
Totale kosten 1.470 Totale kosten 2.028
Opbrengst afvalstoffenheffing 1.470 Opbrengst rioolheffing 2.028
Totale opbrengsten 1.470 Totale opbrengsten 2.028
Dekking 100% Dekking 100%
Lijkbezorgingsrechten Bedrag Dekking Marktgeld Bedrag Dekking
Lasten begraafplaats 266 Lasten markt 40
Overhead 113 Overhead 16
Totale kosten 379 Totale kosten 56
Opbrengst lijkbezorgingsrechten (inclusief luidrechten) 311 Opbrengst marktgeld 23
Totale opbrengsten 311 Totale opbrengsten 23
Dekking 82% Dekking 41%
bedragen x € 1.000
Hoofdstuk Onderwerp Toe te rekenen Overhead Totaal Baten Dekking
Titel 1 Algemene dienstverlening
1 Burgerlijke stand 43 18 61 23 38%
2 Reisdocumenten en Nederlandse identiteit 206 84 290 116 40%
3 Rijbewijzen 145 58 203 115 57%
4 Verstrekking uit de Basisregistratie personen (BRP) 7 3 10 4 40%
5 t/m 17 Diversen 118 14 132 20 15%
Subtotaal titel 1 519 177 696 278 40%
Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
3 Omgevingsvergunning 637 224 861 123 14%
7 Bestemmingsplannen 320 29 349 43 12%
1,2,4,5,6,8 Diversen 0 0 0 0
Subtotaal titel 2 957 253 1.210 166 14%
Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
2 Organiseren evenementen of markten 91 50 141 14 10%
5A Algemene verordening Ondergrondse infrastructuren 85 11 96 56 58%
Subtotaal titel 3 176 61 237 70 30%
Eindtotaal 1.652 491 2.143 514 24%

Bij het vaststellen van de legestarieven is maximaal 100% kostendekkendheid. Er mag geen winst worden gemaakt. Kruissubsidiëring in de legesverordening is binnen de titel wel toegestaan. Onder kruissubsidiëring wordt verstaan: het hoger vaststellen van tarieven van leges voor sommige diensten om daarmee de tarieven voor andere diensten laag te houden.

Ontwikkeling van de woonlasten

Onderstaande tabel geeft de omvang van de lokale woonlasten voor een gemiddeld (meerpersoons) huishouden weer en bestaat uit onroerendezaakbelasting (alleen voor de eigenaar), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij de berekening van de OZB is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde van een woning van € 302.600. Bij de afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van het vastrecht en 12 aanbiedingen van een huisvuilzak en voor de berekening van de rioolheffing gaan we uit van drie personen (waterverbruik 120 m³). 

Woonlasten per huishouden (in €) Wijziging
2023 2022 Eigenaar Huurder
Gemiddelde OZB aanslag 299,00 299,00 0,00% N.v.t.
Afvalstoffenheffing 116,60 116,60 0,00% 0,00%
Rioolheffing 171,60 169,20 1,42% 1,42%
Totale woonlasten 587,20 584,80 0,41% 0,84%

Kwijtscheldingsbeleid

Voor burgers met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van betaling van belasting te verzoeken. Kwijtschelding is mogelijk voor hondenbelasting (één hond), afvalstoffenheffing (gemaximeerd aantal aanbiedingen/ledigingen) en rioolheffing (maximaal gemiddeld waterverbruik). Of men in aanmerking komt voor kwijtschelding hangt af van het netto besteedbaar inkomen; dit is het bedrag dat men overhoudt nadat de uitgaven zijn afgetrokken van de netto-inkomsten. Daarnaast vindt er een vermogenstoets plaats. In de begroting wordt rekening gehouden met een totaalbedrag van circa € 57.000 aan kwijt te schelden lokale heffingen.