Paragraaf Lokale heffingen

Algemeen

In de paragraaf lokale heffingen wordt ingegaan op de ontwikkelingen van de verschillende belastingen en heffingen en de consequenties voor onze inwoners en ondernemers. Daarbij wordt aandacht besteed aan de totstandkoming van de tarieven en de beleidskeuzes die daaraan ten grondslag liggen. Verder wordt inzicht gegeven in de kostendekking van een heffing.
Voor de lokale heffingen zijn de uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in de kaderbrief 2022 leidend. Uitgangspunt is onder andere dat lokale belastingen en heffingen voor de inwoner niet meer stijgen dan de jaarlijkse inflatie. Uitzondering daarop is de OZB die op 3% verhoging is geraamd. In de kaderbrief 2022 is uitgegaan van een algemene prijsstijging van 2,5%.

Overzicht van de lokale heffingen

Wettelijke bepalingen
In de Gemeentewet staan de lokale heffingen die een gemeente mag heffen limitatief opgesomd. Deze heffingen worden verdeeld in algemene belastingen en rechten. De algemene belastingen zijn: onroerendezaakbelasting, hondenbelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. De opbrengsten van deze belastingen zijn door een gemeente vrij te besteden. De rechten zijn: afvalstoffenheffing, rioolheffing en diverse leges en overige rechten voor dienstverlening op verzoek. De tarieven van deze rechten moeten zodanig worden vastgesteld dat de opbrengsten de kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. Op grond van het BBV is een gemeente daarom verplicht een kostenonderbouwing op te nemen waaruit de maximale kostendekkendheid van 100% blijkt.

bedragen x € 1.000
Overzicht belastingen en heffingen
2022 2021
Onroerendezaakbelasting (OZB) 5.208 5.073
Afvalstoffenheffing 1.435 1.431
Rioolheffing 1.983 1.923
Hondenbelasting 185 181
Reclamebelasting 65 64
Forensenbelasting 98 98
Toeristenbelasting 103 90
Marktgeld 22 21
Secretarieleges 372 437
Bouwleges 308 395
Begraafrechten 302 270
Totaal 10.081 9.983

Ontwikkeling van de lokale heffingen

Onroerendezaakbelasting (OZB)
De OZB zorgt voor de hoogste belastingopbrengst en wordt gesplitst in een eigenaarsdeel (woningen en niet-woningen) en een gebruikersdeel (niet-woningen). De grondslag van de aanslag is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Voor het belastingjaar 2022 geldt een vastgestelde WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2021. Voor deze begroting zijn alle mutaties van dit moment en een algemene waardeontwikkeling van 10% meegenomen. Voor het nieuwe tijdvak bedraagt de gemiddelde waarde van een woning circa € 258.400 (2021 € 232.275).

Voor het jaar 2021 is een totale verhoging van de OZB van 3,0% begroot. Deze bedraagt € 135.000 en komt uit het dekkingsplan begroting 2020 – 2023. In het woonlastenoverzicht staat de uitwerking daarvan. De voorgestelde tarieven zijn:

Onroerendezaakbelasting (OZB)

De OZB zorgt voor de hoogste belastingopbrengst en wordt gesplitst in een eigenaarsdeel (woningen en niet-woningen) en een gebruikersdeel (niet-woningen). De grondslag van de aanslag is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Voor het belastingjaar 2021 geldt een vastgestelde WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2020. De gemiddelde WOZ-waarde van een woning is vanaf de vorige waarde-peildatum gestegen met ongeveer 6,5%. Voor het nieuwe tijdvak bedraagt de gemiddelde waarde van een woning circa € 230.575 (2020 € 216.500).

Voor het jaar 2021 is een totale verhoging van de OZB van 7,5% begroot. Deze bedraagt € 354.000 en bestaat uit € 135.000 uit het dekkingsplan begroting 2020 - 2023 en € 219.000 extra verhoging 2021. In het woonlastenoverzicht staat de uitwerking daarvan. De voorgestelde tarieven zijn:

Tarieven onroerendezaakbelasting (OZB)
2022 2021
Woningen
- eigenaardeel 0,1158% 1,1253%
Niet – woningen
- eigenaardeel 0,2102% 0,1989%
- gebruikersdeel 0,1567% 0,1483%

In de berekening van de tarieven is de meeropbrengst OZB 2021 verwerkt, zodat bij een gemiddelde waardestijging van woningen van 10,0%, het tarief met 7,6% kan dalen om de verhoging van 3,0% te behalen. De tarieven voor de niet-woningen worden aangepast aan de gemiddelde waardestijging van 1% en de opbrengstverhoging van 3%. Alle tarieven zijn berekend aan de hand van voorlopige WOZ-waarden. In de raadsvergadering van december 2021 wordt de verordening OZB vastgesteld. Op dat moment zijn de definitieve WOZ-waarden bekend. Indien daartoe aanleiding is, worden de tarieven bijgesteld.

Afvalstoffenheffing

Een gemeente heeft de wettelijke plicht tot het inzamelen van (huishoudelijk) afval bij huishoudens en mag de kosten daarvan verhalen op de burger. In de gemeente Aalten wordt het omgekeerd inzamelen toegepast. Naast het vastrecht, wordt alleen een afrekening verzonden voor het aantal aanbiedingen respectievelijk ledigingen van restafval. Het gemiddelde aantal aanbiedingen van een huisvuilzak en ledigingen van een restafvalcontainer is 12 (was 15) huisvuilzakken en vijf ledigingen per jaar.
Voor het aanbieden van restafval zijn in de begroting hogere tarieven opgenomen. Op advies van ROVA zijn die tarieven in overeenstemming gebracht met de huidige kosten voor het inzamelen verbranden. Ook het vastrechttarief van de afvalstoffenheffing is verhoogd. De aanleiding daarvoor is:
• De afgelopen jaren is steeds een deel aan de opgebouwde voorziening onttrokken. In 2021 wordt € 304.000 uit de voorziening gehaald. Deze is daarmee eind 2021 leeg. Hierdoor gaat het tarief vanaf 2022 extra stijgen (vastrecht met naar verwachting € 20 per huishouden).
• De vergoeding voor oud papier is door het instorten van de oud papiermarkt weggevallen. Er moet nu zelfs voor betaald worden, omdat de inzamelkosten niet meer gedekt worden door de opbrengst.

Verder zijn er nieuwe landelijke afspraken gemaakt over de vergoeding voor pmd (Plastic of Metalen ver-pakkingen en Drinkpakken). Die zijn 1 april 2020 ingevoerd. Hoe die in de praktijk voor ons uitpakken, is nog afwachten.

Tarieven afvalstoffenheffing (in €)
2022 2021
Vastrecht per huishouden 95,00 95,00
Per aanbieding van een huisvuilzak 40 liter 1,80 1,80
Per lediging van een restcontainer 140 liter 6,30 6,30
Per lediging van een restcontainer 240 liter 10,80 10,80

Rioolheffing

Uit de rioolheffing wordt niet alleen voorzien in rioleringskosten, maar ook in de kosten van de afvoer van regenwater en grondwater. Deze kosten zijn opgenomen in het GRP. De tarieven worden met 1,4% verhoogd. De aanslagen worden berekend op basis van het werkelijke waterverbruik en worden via de water-nota van Vitens geïnd.

Tarieven rioolheffing (in €)
2022 2021
Tot 2.500 m³, per m³ afvalwater 1,41 1,39
Van 2.500 m³ tot 5.000 m³, per m³ 1,07 1,06
Boven 5.000 m³, per 1.000 m³ 70,94 69,96
Per m² verharde oppervlakte 0,54 0,53

Reclamebelasting

De gemeente int reclamebelasting bij ondernemers in de winkelgebieden in Aalten en Dinxperlo. De opbrengst wordt ter beschikking gesteld aan de ondernemersfondsen in beide kernen en zij organiseren daarmee allerlei activiteiten in die gebieden.

Tarief reclamebelasting (in €)
2022 2021
Gebied Aalten, vast bedrag per object 449,00 438,50
Gebied Dinxperlo, vast bedrag per object 324,00 316,50

Toeristenbelasting en forensenbelasting

In 2020 is afgesproken om het tarief voor de toeristenbelasting jaarlijks te indexeren, maar pas te verhogen als het een veelvoud van € 0,05 heeft bereikt. De algemene tariefsverhoging bedraagt 2,5%, zodat het geïndexeerde tarief € 1,31 bedraagt. Het vast te stellen tarief wordt dus gewijzigd naar € 1,30. De tarieven van de forensenbelasting worden met 2,5% verhoogd.

Tarief toeristenbelasting (in €)
2022 2021
Tarief per persoon per overnachting 1,30 1,25
Forfaitair tarief 189,00 182,00
Tarieven forensenbelasting (in €)
Waarde object 2022 2021
€ 30.000,00 of minder 189,00 182,00
€ 30.001,00 t/m € 60.000,00 219,00 216,00
€ 60.001,00 t/m € 120.000,00 295,00 291,00
€ 120.001,00 t/m € 180.000,00 365,00 360,00
€ 180.001,00 t/m € 240.000,00 440,00 434,00
€ 240.001,00 t/m € 300.000,00 524,00 517,00
€ 300.001,00 t/m € 360.000,00 593,00 585,00
€ 360.001,00 en meer 745,00 735,00

Hondenbelasting en overige leges/tarieven

De tarieven van de hondenbelasting en overige leges worden met 2,5% verhoogd. Uitzondering daarop zijn de tarieven die gebaseerd zijn op het gemeentelijk uurtarief en/of een wettelijk (maximum)tarief.

Tarieven hondenbelasting (in €)
2022 2021
Per hond 65,00 63,50
Kennel 195,00 190,50

Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven

De tarieven voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges dienen zodanig te worden vastgesteld dat de opbrengsten de kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. Hieronder hebben we dat inzichtelijk gemaakt.

bedragen x € 1.000
Afvalstoffenheffing Bedrag Dekking Rioolheffing Bedrag Dekking
Lasten afvalstoffenheffing 1.308 Lasten riolering 1.241
Overhead (inclusief btw) 398 Overhead (inclusief btw) 427
Onttrekking voorziening -271 Toevoeging voorziening 315
Totale kosten 1.435 Totale kosten 1.983
Opbrengst afvalstoffenheffing 1.435 Opbrengst rioolheffing 1.983
Totale opbrengsten 1.435 Totale opbrengsten 1.983
Dekking 100% Dekking 100%
Lijkbezorgingsrechten Bedrag Dekking Marktgeld Bedrag Dekking
Lasten begraafplaats 369 Lasten markt 31
Overhead 139 Overhead 9
Totale kosten 508 Totale kosten 40
Opbrengst lijkbezorgingsrechten (inclusief luidrechten) 302 Opbrengst marktgeld 22
Totale opbrengsten 302 Totale opbrengsten 22
Dekking 59% Dekking 55%
bedragen x € 1.000
Hoofdstuk Onderwerp Toe te rekenen Overhead Totaal Baten Dekking
Titel 1 Algemene dienstverlening
1 Burgerlijke stand 38 13 51 20 39%
2 Reisdocumenten en Nederlandse identiteit 181 73 254 77 30%
3 Rijbewijzen 147 53 200 107 54%
4 Verstrekking uit de Basisregistratie personen (BRP) 7 2 9 4 44%
5 t/m 17 Diversen 93 11 104 20 19%
Subtotaal titel 1 466 152 618 228 37%
Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
3 Omgevingsvergunning 357 120 477 331 69%
7 Bestemmingsplannen 75 28 103 41 40%
1,2,4,5,6,8 Diversen 0 0 0 0
Subtotaal titel 2 432 148 580 372 64%
Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
2 Organiseren evenementen of markten 92 45 137 13 9%
5A Algemene verordening Ondergrondse infrastructuren 81 9 90 54 60%
Subtotaal titel 3 173 54 227 67 30%
Eindtotaal 1.071 354 1.425 667 47%

Bij het vaststellen van de legestarieven is maximaal 100% kostendekkendheid. Er mag geen winst worden gemaakt. Kruissubsidiëring in de legesverordening is binnen de titel wel toegestaan. Onder kruissubsidiëring wordt verstaan: het hoger vaststellen van tarieven van leges voor sommige diensten om daarmee de tarieven voor andere diensten laag te houden.

Ontwikkeling van de woonlasten

Onderstaande tabel geeft de omvang van de lokale woonlasten voor een gemiddeld (meerpersoons) huishouden weer en bestaat uit onroerendezaakbelasting (alleen voor de eigenaar), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij de berekening van de OZB is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde van een woning van € 230.575. Bij de afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van het vastrecht en 12 aanbiedingen van een huisvuilzak en voor de berekening van de rioolheffing gaan we uit van drie personen (waterverbruik 120 m³).

Woonlasten per huishouden (in €)
2022 2021 Wijziging
Eigenaar Huurder
Gemiddelde OZB aanslag 299,00 289,00 3,46% N.v.t.
Afvalstoffenheffing 116,60 116,60 0,00% 0,00%
Rioolheffing 169,20 166,80 1,44% 1,44%
Totale woonlasten 584,80 572,40 2,17% 0,85%

Kwijtscheldingsbeleid

Voor burgers met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van betaling van belasting te verzoeken. Kwijtschelding is mogelijk voor hondenbelasting (één hond), afvalstoffenheffing (gemaximeerd aantal aanbiedingen/ledigingen) en rioolheffing (maximaal gemiddeld waterverbruik). Of men in aanmerking komt voor kwijtschelding hangt af van het netto besteedbaar inkomen; dit is het bedrag dat men overhoudt nadat de uitgaven zijn afgetrokken van de netto inkomsten. Daarnaast vindt er een vermogenstoets plaats. In de begroting wordt rekening gehouden met een totaalbedrag van circa € 57.000 aan kwijt te schelden lokale heffingen.