Programma 2 Sociaal Domein

1. Ontwikkelingen binnen dit programma

COVID-19
In de loop van 2021 is de ‘Tijdelijke subsidieregeling stimulering sociaal maatschappelijke activiteiten in de coronaperiode gemeente Aalten 2021’ door het college vastgesteld. Dit was in eerste instantie voor de periode van 1 januari tot en met 31 december 2021. Deze regeling is erop gericht om binnen de beperkende maatregelen rondom het coronavirus weer sociaal maatschappelijke, sportieve en culturele activiteiten mogelijk te maken door een bijdrage te leveren in meerkosten van bestaande activiteiten of door (ver)nieuwe(nde) activiteiten, gericht op het doorbereken van het sociale isolement vanwege de lockdown(s), financieel te ondersteunen. Hiervoor is een budgetplafond uitgetrokken van € 100.000. Over de uitvoering van deze regeling in 2021 kan het volgende worden vermeld: 
•    Er zijn in 2021 in totaal 56 aanvragen ontvangen. Hiervan kwamen er 47 van maatschappelijke organisaties, betrof het 5 vrijwilligersinitiatieven en 4 commerciële organisaties/ondernemingen;
•    Er waren 18 aan sport gerelateerde aanvragen, 18 aanvragen op cultuur gericht, 10 bedoeld voor de jeugd en 10 overig/algemeen;
•    De aanvragen zijn 50/50 gericht op meerkosten van bestaande activiteiten dan wel op nieuwe/vernieuwende activiteiten;
•    Er zijn uiteindelijk 38 aanvragen gehonoreerd tot een totaalbedrag van € 96.634;
•    2 aanvragen zijn gehonoreerd op basis van een andere voorliggende subsidieregeling en 16 aanvragen zijn afgewezen, omdat deze niet voldeden aan de criteria van de regeling.

Deze regeling is per 1 januari 2022 verlengd tot 31 december 2022. In 2020 is de ‘Maatwerkregeling voor sociaal maatschappelijke, sportieve en culturele organisaties die door de coronamaatregelen in ernstige financiële nood (dreigen) te raken’ door het college vastgesteld en uiteindelijk tot juli 2022 verlengd. Slechts twee maatschappelijke organisaties hebben in 2021 een aanvraag ingediend op basis van deze regeling, waarvan er één is gehonoreerd door middel van een tijdelijke huurvrijstelling. Er hebben zich dus feitelijk tot op heden vrijwel geen situaties voorgedaan waarin maatschappelijke organisaties, zonder aanvullende financiële steun van de gemeente, ten gevolge van de coronamaatregelen dreigen om te vallen waardoor zij hun reguliere activiteitenaanbod definitief zouden moeten beëindigen.

Uitstel doordecentralisatie Wmo (beschermd) wonen
Gemeente Aalten zou vanaf 1 januari 2022 verantwoordelijk worden voor Wmo (beschermd) wonen voor de eigen inwoners. Maar de landelijke invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeel-model voor beschermd wonen is tot nader order uitgesteld. Daarmee is ook de aankomende (formele) verantwoordelijk voor de gemeente Aalten uitgesteld. Centrumgemeente Doetinchem blijft voorlopig financieel en inhoudelijk verantwoordelijk voor beschermd wonen voor inwoners uit de gemeente Aalten. Desondanks werd in 2021 al wel intensief samengewerkt met de Achterhoekse gemeenten ter voorbereiding op de verdere doordecentralisatie, de aankomende verantwoordelijkheid en de inhoudelijke verschuiving van beschermd wonen naar een beschermd thuis.  

Formuleren nieuw beleidskader gemeenschapshuizen
Op 21 juni 2021 heeft de gemeenteraad de Kadernota “Beleidskader gemeenschapshuizen 2021” vastgesteld. Hiermee zijn de nieuwe speerpunten van (subsidie)beleid vastgesteld met betrekking tot de sociaal maatschappelijke positie van de gemeenschapshuizen in onze gemeente binnen het sociaal domein en de wijze waarop de gemeente dit kan ondersteunen. Belangrijkste wijziging is dat het gemeentelijk subsidiebeleid zich voortaan niet meer richt op het realiseren van nieuwe en ruimere gemeenschapshuizen, maar op het in stand houden van de bestaande gemeenschapshuizen en stimulering van sociaal maatschappelijke activiteiten in en/of door deze gemeenschapsgebouwen. Financiële gemeentelijke ondersteuning verschuift dus van incidentele bijdragen in nieuwbouw- en uitbreidingsplannen naar structurele financiële steun in het groot-onderhoud op basis van meerjaren onderhoudsplannen. Inmiddels zijn de eerste voorbereidingen gestart voor het in beeld brengen van de huidige staat van onderhoud van de diverse gemeenschapshuizen. 
Verder dienen er door aanpassing van de bestaande subsidiebeleidsregels meer financiële ondersteuningsmogelijkheden te komen voor het behouden, uitbreiden en voortdurend vernieuwen van sociaal maatschappelijke activiteiten in of door deze gemeenschapshuizen. Deze nieuwe beleidsspeerpunten dienen nog concreet uitgewerkt te worden in een voorstel aan het college van B&W tot vaststelling van één of meerdere nieuwe of gewijzigde subsidieregelingen ten behoeve van de gemeenschapshuizen. Hierover zal naar verwachting in de eerste helft van 2022 meer duidelijkheid ontstaan.


Laaggeletterdheid
Op 27 september 2021 heeft de aftrap van het Regioplan aanpak Laaggeletterdheid plaatsgevonden. In deze bijeenkomst is het startsein gegeven voor de uitvoering van het regioplan. In aansluiting op dit regio-plan hebben we gewerkt aan een lokaal plan van aanpak laaggeletterdheid. Hierbij is het goed om op te merken dat de lokale aanpak laaggeletterdheid integraal onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma van de Nota Sociaal Domein. In februari 2022 is gestart met een lokale werkgroep. Binnen deze werkgroep zijn het Taalhuis (Bibliotheek), Figulus, Laborijn, Stichting Lezen en Schrijven en de gemeente vertegenwoordigd. Bij de lokale aanpak wordt ook gekeken naar de regionale doelstellingen. 

Cultuur en erfgoedpact
De portefeuillehouders cultuur van de Achterhoekse gemeenten hebben in november 2021 het programma “Cultuur en Erfgoed Achterhoek 2022-2024” vastgesteld. Via de cultuurcoalitie, een samenwerkingsverband van zes organisaties uit de Achterhoek, wordt uitvoering gegeven aan de culturele ambitie in het plan. 

Lokale omroep
In 2021 heeft het commissariaat voor de Media het advies van de gemeenteraad overgenomen om SLOAD/Aladna FM aan te wijzen als lokale publieke media instelling (lokale omroep) voor de gemeente Aalten voor de periode van 1 maart 2022 – 1 maart 2027. SLOAD is een samenwerking aangegaan met de lokale omroepen uit Oost Gelre en Winterswijk om samen streekomroep Oost Achterhoek te vormen. 

Project welzijn op recept
Dit project is in 2021 gestart en de tussenevaluaties zijn positief. In het eerste half jaar waren 45 verwijzingen van de drie deelnemende huisartsenpraktijken naar welzijnscoaches. Deelnemers zitten nu nog in het traject of nemen langdurig deel aan activiteiten in de gemeente. De overige drie huisartsenpraktijken hebben ook belangstelling getoond te willen starten. In juni 2022 volgt de eindevaluatie en komt een voorstel voor borging.

Project Talent
De talentverbinders hebben in 2021 een belangrijke rol vervuld in het ondersteunen van de maatschappelijke organisaties en inwoners in onze gemeente. Dit om de gevolgen van de coronamaatregelen voor de verenigingen, vrijwilligers en de inwoners zoveel mogelijk te beperken. Via nieuwsbrieven zijn de sport- en cultuurorganisaties en verenigingen actief geïnformeerd over de geldende coronamaatregelen en de lokale en landelijke subsidiemogelijkheden.  Ondanks de coronamaatregelen zijn er activiteiten geïnitieerd. Een mooi voorbeeld is de sport- en cultuur carrousel voor alle kinderen in en rond Aalten.

75 jaar Samen Vrijheid Vieren
2020 was het jaar waarin we 75 jaar vrijheid herdachten in onze gemeente. Als gevolg van de coronamaatregelen kon de viering niet doorgaan en zijn de activiteiten doorgeschoven naar 2021. Helaas gooide corona ook in 2021 roet in het eten. In september 2021 is alleen de Achterhoekse vrijheidsfilm Grenszland gepresenteerd op de grens tussen Dinxperlo en Suderwick als symbolische aftrap van op dat moment 76 jaar Samen Vrijheid. Inmiddels is de periode verlengd tot juni 2022. Een aantal activiteiten gaan nu in het voorjaar van 2022 plaatsvinden. 

1572 De geboorte van Nederland 
Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648). Het was een heftige strijd: oorlog en deels ook burgeroorlog. Elke stad in de Nederlanden speelde hierin zijn eigen rol en heeft zijn eigen herinneringen. Nu, 450 jaar later, zijn 42 Nederlandse gemeenten uit 9 provincies, waaronder ook de gemeente Aalten, lid van het Samenwerkingsverband 1572. In 2021 zijn de voorbereidingen getroffen om in 2022 de gebeurtenissen en thema`s uit 1572 uitgebreid te herdenken en te actualiseren. 
In Bredevoort heeft de coördinatiegroep, samen met een groot aantal organisaties uit Bredevoort, een lokaal programma rond 1572 ontwikkeld met uiteenlopende activiteiten. Het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten haakt aan met een expositie over Gertrud von Millendonk, vrouwe van Anholt en pandvrouwe van de Heerlijkheid Bredevoort. Ook is er een fietsroute tussen Bredevoort, Aalten en Anholt ontwikkeld.

Nieuwe reserve Inkoop zorg 
Helaas zijn in 2021 de daadwerkelijke kosten van Wmo, maar met name ook van jeugdzorg in de laatste maanden ten opzichte van de ramingen in de Najaarsnota 2021 tegengevallen. Ondanks dat zo goed mogelijk ingeschat wordt in hoeverre de budgetten toereikend zijn, blijkt in de praktijk regelmatig dat de kosten niet volledig in te schatten zijn en/of gelijkmatig op de gemeente afkomen. 


Ook kan hierbij niet altijd van de geïndiceerde kosten uitgegaan worden, omdat deze niet altijd uitgenut worden. Daarnaast kunnen dure trajecten en/of spoedzorg het beeld fors beïnvloeden. In de loop van 2022 komt daar nog het nieuwe inkoopmodel zorg bij, wat een extra onzekerheid met zich meebrengt. Het college van B&W acht het raadzaam om een gedeelte van het positieve rekeningresultaat over 2021 te reserveren voor mogelijke toekomstige tegenvallers binnen de kosten van de nieuw in te kopen zorgtrajecten. Daarom wordt voorgesteld 1 miljoen euro uit het rekeningresultaat via resultaatbestemming in een nieuw in te stellen reserve Inkoop zorg te storten. 

Het bestaande beleid van de gemeente Aalten op het gebied van reserves en voorzieningen is onveranderd en geldt nog steeds. Dit betekent zo min mogelijk reserves en zoveel mogelijk alles in één algemene reserve opnemen en verantwoorden. Maar ook hier bevestigen uitzonderingen soms de regel. We hebben dit bijvoorbeeld met de Stroppenpot en de reserve Sociaal Domein gehad, maar nu dus ook met de nieuw ingesteld reserve Inkoop zorg. De reden is dat we het risico apart willen bijhouden en verantwoorden. Het nieuwe inkoopmodel Zorg brengt zeker dit jaar een onzekerheid met zich mee. Ter regulering is het daarom goed dit af te zonderen. Wanneer het niet meer nodig is, vervalt het naar de Algemene reserve.

2. Wat waren onze doelstellingen?

P2.01 Zorg *36 *37 *40

Het realiseren van een andere rolverdeling tussen inwoners, maatschappelijke instellingen en de overheid waarbij we hulp en ondersteuning blijven bieden aan inwoners die dat écht nodig hebben.

G

Ondanks de aanhoudende uitdagingen die corona met zich meebrengt zijn we er de afgelopen anderhalf jaar in geslaagd grote stappen te zetten met een positieve invloed op de transformatie. De concrete resultaten staan beschreven in het raadsvoorstel tot kennisnemen van de tussenevaluatie Transformatieplan Sociaal Domein Aalten die in februari 2022 door de gemeenteraad is vastgesteld. Volgens de bedoeling van de transformatie en ook vastgelegd in beleidsnota “Zo persoonlijk mogelijk” komt steeds meer de inwoner en de vraag naar hulp en ondersteuning centraal te staan in plaats van het voorzieningenaanbod of de wetten. Vandaar dat de afzonderlijke wetten in het sociaal domein steeds meer aanvullend aan elkaar zijn rond die inwoner. Inwoners maken soms gebruik van een stukje van de Wmo of Jeugdwet, soms van de Participatiewet of een combinatie. Dat betekent dat we steeds minder de voorzieningen-sec beoordelen, maar altijd in combinatie en rond de inwoner. Onze bestendige gedragslijn om -ook financieel- het sociaal domein werkelijk als één domein te benaderen en te verantwoorden past hierin.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.02 Zorg

De zorguitgaven blijven binnen de gestelde financiële kaders.

O

De Wmo uitgaven blijven binnen de gestelde financiële kaders. De jeugdzorg uitgaven vallen hoger uit dan ingeschat. De reden hiervan is dat er in de laatste maanden van het jaar een aantal intensieve jeugdzorg trajecten zijn ingezet vanuit een ondertoezichtstelling en verwijzing door de huisarts.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.03 Zorg

Een integrale Nota Sociaal Domein.

G

De Nota Sociaal Domein is in oktober 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.04 Zorg en Welzijn *42

Een nieuw algemeen subsidiekader.

O

De nieuwe Nota Sociaal Domein en de in navolging daarop door te voeren herijking van de sociale basisvoorzieningen vormen de basis voor nieuw te formuleren subsidiebeleid. Omdat de Nota Sociaal Domein veel later dan verwacht door de raad is vastgesteld (oktober 2021) en de resultaten van de herijking van de sociale basis naar verwachting pas in het tweede kwartaal van 2022 bekend zullen worden, kon nog niet gestart worden met het opstellen van een nieuw subsidiebeleidskader. In het gunstigste geval wordt een (ver)nieuw(d)e algemene subsidieverordening in het tweede halfjaar van 2022 opgeleverd.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.05 Zorg

Op 1 januari 2022 is Aalten klaar voor de uitvoering van beschermd wonen.

G

In 2022 blijft centrumgemeente Doetinchem verantwoordelijk (financieel en inhoudelijk) voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. De stapsgewijze overgang van de uitvoering naar de gemeente Aalten wordt vanaf 2023 ingezet.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.06 Nieuwkomers *45

Op 1 juli 2021 is Aalten klaar voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering.

G

De oorspronkelijke invoeringsdatum was ingegeven vanuit de verwachting dat de wet op 1 juli 2021 zou worden ingevoerd. De invoering is vervolgens uitgesteld tot 1 januari 2022. 
In 2021 heeft het college een DVO met Laborijn afgesloten voor de periode 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023. De gemeente, Laborijn en Figulus hebben 2021 gebruikt om met elkaar goede afspraken te maken om een goede uitvoering van de nieuwe wet Inburgering per 1 januari 2022 mogelijk te maken. 

 

 

 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.07 Laborijn

De dienstverlening van Laborijn wordt dichter bij onze inwoners georganiseerd in lijn met de methodiek van de omgekeerde toets.

G

Laborijn heeft een hectisch jaar achter de rug (uitvoering corona steun- en herstelmaatregelen) en heeft onder deze omstandigheden inhoudelijk en financieel goed gepresteerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.08 Sport *28

Versterken van de maatschappelijke kracht van sport en het sportlandschap toekomstbestendig maken.

G

Vanaf 2021 wordt er samen met partners uit het veld uitvoering gegeven aan het lokaal beweeg- sport- en leefstijlakkoord "Heel gemeente Aalten beweegt". Bij het realiseren van de ambities van dit akkoord wordt ingezet op de samenwerkingsmogelijkheden vanuit verschillende disciplines en actuele ontwikkelingen om zo de maatschappelijke kracht van sport te versterken. Bij het uitvoeren van projecten is aandacht voor het borgen van de initiatieven bij lokale partners. Ook de talentverbinders pakken een belangrijke rol om partijen aan elkaar te verbinden bij het ontwikkelen en realiseren van initiatieven om dit doel te bereiken. Achterhoek in Beweging ondersteunt met kennis en heeft een cruciale rol in het verbinden met partners op regionaal en landelijk niveau. Dit maakt het mogelijk om nieuwe ontwikkelingen op lokaal niveau uit te rollen zoals de "open club". Verder worden aan organisaties die van maatschappelijk belang zijn op dit gebied subsidies verstrekt. Het streven is dat ons beleid erop gericht is dat de hele gemeenschap zich verantwoordelijk voelt voor dit doel en zich inzet om dit samen te bereiken.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.09 Preventie

We willen graag gelukkige inwoners in Aalten en de Achterhoek. Dat betekent gezonde inwoners met regie over hun eigen leven.

G

Na besluitvorming van de Nota Sociaal Domein zijn de voorbereidingen voor het lokaal preventieakkoord getroffen. Er is aangesloten op het sport- en be-weegakkoord en er is besloten om te werken met de naam leef-stijlakkoord aangezien het akkoord zich richt op de thema’s roken, voeding en alcohol. Vanwege de coronamaatregelen was het niet mogelijk om fysieke ge-sprekstafels te organiseren, hiermee wordt een start gemaakt in begin 2022.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.10 Cultuur *31

Vanaf 2021 ontvangt de Koppelkerk voor de uitvoering van haar activiteiten een structurele subsidie.

G

 

Aan de Koppelkerk is een voorlopige budgetsubsidie toegekend voor 2021 van € 20.000.

Definitieve vaststelling van de subsidie vindt plaats na ontvangst van de verantwoording die op basis van de voorwaarden in de  subsidieverordening voor 1 juni 2022 door het bestuur van de Koppelkerk moet worden ingediend. 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.11 Veiligheid *3

De grensoverschrijdende samenwerking, onder andere rondom Dinxperlo en Suderwick (D) wordt verder uitgebouwd.

 

G

De internationale samenwerking is verder versterkt. Zo wordt gezamenlijk onderzoek gedaan naar een internationale brandweerkazerne voor de posten Dinxperlo en Suderwick en is de post in Suderwick opgenomen in het geheel van in te zetten voertuigen binnen het VNOG-gebied.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.12 Openbare orde en veiligheid

We zijn weerbaar tegen ondermijnende criminaliteit.

G

We hebben ons juridische instrumentarium in de strijd tegen ondermijning aangepast. De gezamenlijke, integrale aanpak met andere handhavingsinstanties krijgt steeds meer vorm

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.13 Openbare orde en veiligheid

Procedures met betrekking tot de Omgevingswet en evenementenvergunningen zijn op elkaar afgestemd.

G

Er wordt momenteel gewerkt met digitale aanvraagformulieren. Het nieuw aanvraagsysteem wordt momenteel nog afgestemd op de nieuwe Omgevingswet.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

P2.14 75 jaar bevrijding *32

Herdenken van het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven.

O

De diverse activiteiten die gepland stonden voor 2021 zijn als gevolg van Corona verplaatst naar 2022.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

3. Wat heeft het gekost?

bedragen x € 1.000
Primitieve raming Raming na wijziging Werkelijk 2021 Werkelijk 2020
Baten -5.501 -6.790 -6.764 -7.879
Lasten 40.235 42.113 42.460 43.846
Totaal saldo van baten en lasten 34.734 35.323 35.696 35.967
Toevoeging en of onttrekking aan reserves -263 -365 -36 0
Resultaat 34.471 34.958 35.660 35.967

4. Eigen grafieken indicatoren

 

5. Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl